Dokument: 11 parimet e Platformës së Dialogut me Serbinë nga ekipi negociator

Ekipi negociator për dialogun Kosovë-Serbi, ka hartuar platformën lidhur me këtë proces, platformë kjo e cila pritet të votohet nga Kuvendi i Kosovës.

Draft- Platforma e hartuar, i jep goditje idesë së presidentit Hashim Thaçi për korrigjim e kufijve. Në draft- platformën të cilën e ka siguruar Telegrafi, theksohet qartë se sovraniteti i Kosovës është i padiskutueshëm.

Ekipi negociator në këtë draft-platformë ka përmendur 11 parimet kryesore, mbi të cilat do të zhvillohet dialogu Kosovë-Serbi dhe pritet të arrihet edhe marrëveshja me Serbinë.

Në këto parime përveç çështjes së sovranitetit të Kosovës, përmenden edhe çështja e të pagjeturve.

Po ashtu theksohet se marrëveshja përfundimtare, gjithëpërfshirëse dhe ligjërisht e detyrueshme duhet tё jetё e çartë dhe pa dykuptimësi.

Më poshtë ju sjellim parimet e plota dhe përmbajtjen e tyre:

Parimi 1, thekson se qëllimi kryesor i Republikës së Kosovës është që nga Republika e Serbisë të sigurojë njohjen dhe pranimin e qartë të sovranitetit të Kosovës, si shtet i pavarur, me zotime ligjërisht të detyrueshme:

(a)të ndërpresë të gjitha aktivitetet që pengojnë Republikën e Kosovës në rrugën drejt njohjes ndёrkombёtare si shtet i pavarur dhe sovran;

(b)të respektojë sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës së Kosovës;

(c) të heqë dorё nga kundërshtimi, ose ndikimi mbi palët e treta që të kundërshtojnë, çfarëdo aplikimi nga Republika e Kosovës për anëtarësim në organizatat ndërkombëtare përfshirë Kombet e Bashkuara, Bashkimin Evropian, Këshillin e Evropës, OSBE-në, dhe agjencitë e tyre; dhe

(d) të heq dorё nga të gjitha format e ndërhyrjes në çështjet e brendshme apo marrëdhëniet ndërkombëtare të Republikës së Kosovës. Republika e Kosovёs beson se kjo ёshtё e vetmja mënyrë efektive për të nxitur bashkëpunimin midis dy shteteve, për të arritur progres në rrugën drejt Bashkimit Evropian dhe përmirësimit të jetës së qytetarëve, siç edhe parashihet nga Rezoluta e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara të datёs 9 shtator 2010.

Në parimin 2 përmendet qartë se nuk ka marrëveshje për asgjë deri sa të mos ketë marrëveshje për gjithçka. Siç ёshtё theksuar nё Parimin 1, njohja e ndërsjellë duhet tё jetё rezultati primar, shkruan Telegrafi.

Parimi 3 sipas kësaj platforme thuhet se: Kushtetuta e Kosovёs e cila ka pёrfshirё obligimet e dala nga Plani i Ahtisaarit nuk është e hapur për negocim. Ky Plan shënoi pёrmbylljen e njё procesi tё negociatave tё autorizuara nga Kombet e Bashkuara për statusin përfundimtar të Kosovës dhe mori përkrahjen e shumicës së bashkësisë ndërkombëtare si zgjidhja përfundimtare. Plani shpreh në mënyrë eksplicite atë që kërkohej nga të dyja palët për arritjen e një zgjidhjeje të drejtë, duke imponuar një sërë koncesionesh mbi Republikën e Kosovës pёr ofrimin e garancive për të drejtat e komuniteteve në Kosovë, veçanërisht komunitetin serb. Kosova i ka zbatuar me përkushtim tё gjitha dispozitat e Planit të Ahtisaarit.

Parimi 4: Objektivat politike të Republikës së Kosovës në procesin e dialogut synojnë zgjidhjen e të gjitha çështjeve të hapura me Republikën e Serbisë, duke përfshirë:

(a) heqjen e të gjitha pengesave të mbetura ndaj ushtrimit të pavarur të kompetencave sovrane të qeverisjes, në përputhje me parimet e mosintervenimit dhe mos-ndërhyrjes;

(b) avancimin e të drejtave të komunitetit shqiptar që jetojnë në Republikën e Serbisë, në reciprocitet tё plotё me komunitetin serb në Republikën e Kosovës;

(c) promovimin e respektimit nga të gjitha palët e së drejtës ndërkombëtare për të drejtat e njeriut dhe refugjatët, së bashku me standardet përkatëse ndërkombëtare të qeverisjes demokratike, llogaridhënëse dhe transparente; dhe

(d) krijimin e mekanizmave të përshtatshëm për të adresuar krimet e luftës, shkeljet e të drejtave të njeriut dhe drejtës humanitare, përfshirë zbardhjen e fatit tё tё pagjeturve, si dhe reparacionin.

Parimi 5: Marrëveshja përfundimtare, gjithëpërfshirëse dhe ligjërisht e detyrueshme duhet tё jetё e qartё dhe pa dykuptimёsi. Pёrvoja tregon se qasja e dykuptimёsisё konstruktive ka rezultuar nё zbatimin asimetrik të marrëveshjeve të arritura deri më tani. Kjo praktikë mund të rezultojë me stagnim dhe mosmarrëveshje eventuale. Dialogu duhet të vazhdoj derisa të dyja palët të ndajnë një kuptim dhe interpretim të përbashkët të asaj se çfarë është rënë dakord.

Parimi 6: Çdo marrëveshje përfundimtare duhet të jetë plotësisht në përputhje me Kushtetutën e Republikës së Kosovës, e cila parasheh që “sovraniteti dhe integriteti territorial i Republikës së Kosovës është i pacenueshëm, i patjetërsueshëm dhe i pandashëm dhe mbrohet me të gjitha mjetet e përcaktuara me këtë Kushtetutë dhe me ligj” (Neni 2(2)). Integriteti territorial i Kosovës garantohet gjithashtu nga e drejta ndërkombëtare.

Parimi 7: Në Republikën e Kosovës nuk mund të ketë një nivel tjetër të qeverisjes përveç nivelit lokal dhe qendror. Republika e Kosovës është e përkushtuar për respektimin e dispozitave të Kushtetutës dhe Planit të Ahtisaarit për bashkëpunimin ndër-komunal, por këto dispozita nuk mund të rezultojnë në nivel tjetër të qeverisjes.

Parimi 8: Në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e saj, të drejtat mbi burimet natyrore dhe asetet të cilat janë në territorin sovran të Republikës së Kosovës, janë ekskluzivisht të Republikës së Kosovës dhe rrjedhimisht nuk janë të hapura për negociim.

Parimi 9: Pёr Republikёn e Kosovёs marrëveshja përfundimtare, ligjërisht e detyrueshme hyn nё fuqi, vetёm pas plotёsimit tё kushteve nё vijim a) Serbia ka njohur Kosovёn si shtet të pavarur dhe sovran, b) referendumi pёr marrёveshjen ёshtё mbajtur nё Kosovё, dhe c) marrёveshja ёshtё ratifikuar nga Kuvendet e tё dyja shteteve.

Parimi 10: Para dakordimit lidhur me formatin dhe rrjedhën e procesit të dialogut, Republika e Kosovës do të kërkojë masa të ndërtimit të besimit nga Republika e Serbisë. Këto masa përfshijnë:

(a) Zotimin që, në kuadër të marrëveshjes për të gjitha çështjet e tjera, delegacioni serb e ka autoritetin që të bie dakord për Parimin 1;

(b) Zotimin nga Republika e Serbisë se do t’i ndërpresë menjëherë të gjitha aktivitetet diplomatike apo aktivitetet tjera që synojnë të pengojnë ose minojnë njohjen e Kosovës nga shtetet e tjera gjatë kohës sa dialogu është duke vazhduar, dhe se do të përmbahet nga kundërshtimi, ose nga inkurajimi i shteteve të tjera për të kundërshtuar, i aplikimeve të vazhdueshme të Kosovës për anëtarësim në organizatat ndërkombëtare.

Parimi 11: Në ushtrimin e mandatit të tij, Delegacioni Shtetëror do të funksionoj nёn premisat si nё vijim:

11.1 Transparenca: Delegacioni do të sigurojë informim të rregullt publik dhe parlamentar mbi ecurinë e dialogut.

11.2 Gjithëpërfshirja: Procesi negociues do të zhvillohet në atë mënyrë që të mundësojë përfaqësimin e interesave të gjithë qytetarëve të Kosovës. Do të ketë një përbërje të gjerë të Delegacionit Shtetëror, të komisionit mbikëqyrës parlamentar dhe të organeve të tjera të përfshira në këtë proces.

11.3 Qasja: Për ato grupe tё interesit që nuk përfaqësohen, Delegacioni Shtetёror do të krijojë një mekanizëm kontakti për të mundësuar pjesëmarrjen efektive në proces. Qёndrimet dhe sygjerimet e tilla do të merren parasysh dhe do të bëhen publike.

11.4 Konsensusi politik: Çdo herё që është e mundur, pozicionet negociuese duhet të merren nё konsensus politik midis partive parlamentare. /Telegrafi/

A është takuar Vuçiq fshehurazi me Thaçin ? Përgjigjet presidenti serb

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi sot se “nuk kishte pasur asnjëherë ndonjë takim sekret me presidentin e Kosovës, Hashim Thaçin, siç pretendojnë politikanët nga Aleanca për Serbinë”.

Sipas mediave serbe, përcjell Telegrafi, Vuçiq një gjë të tillë e ka thënë gjatë përgjigjes së një pyetje rreth asaj se po komentohet se fshehtazi është takuar Thaçin.

Po sipas mediave, serbe, presidenti serb ka thënë se brengosët për situatën në Kosovë, sepse siç ka thënë ai, “është e qartë se kemi punë me njerëz të papërgjegjshëm, të cilët nuk mendojnë se çdo hedhje e benzinës në zjarr mund të sjellë një katastrofë që askush nuk dëshiron”.

“Ne nuk i kërcënojmë kurrë ata, edhe pse i dëgjojmë çdo ditë kërcënimet e tyre. Vetëm se unë mund të them para jush se – ai që mendon se mund të bashkojë Serbinë, kush mendon se mund të sulmojë serbët do të përballët me përgjigje të fuqishme dhe t’iu lutemi që këtë të mos e bëjnë”, është cituar presidenti i Serbisë. /Telegrafi/

Çka është “Diplomacia fluturuese”, që po përmendët në dialog me Serbinë ?

Procesi i dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë vazhdon të mbetet i bllokuar si pasojë e vendimit të Qeverisë së Kosovës për vendosjen e tarifës doganore 100 për qind ndaj importeve nga Serbia dhe Bosnjë e Hercegovina.

Por, përkundër këtij fakti, përfaqësuesit e ekipit negociator të Kosovës thonë se aktualisht po punohet në platformën për fazën finale të dialogut Kosovë-Serbi, që po zhvillohet në Bruksel me lehtësimin e Bashkimit Evropian.

Një takim i ri ndërmjet presidentëve të Kosovës dhe Serbisë, sipas Bashkimit Evropian, nuk pritet të realizohet përderisa Kosova e mban në fuqi tarifën doganore. Edhe SHBA-ja u ka bërë thirrje autoriteteve në Prishtinë që të pezullojnë tarifën, duke i cilësuar veprimet kundër dialogut në kundërshtim me interesat amerikane.

Në një situatë të tillë, mbetet të shihet nëse BE-ja apo edhe SHBA-ja do të aktivizojnë edhe diplomacinë për realizimin e takimeve të ndara me palët në Prishtinë dhe në Beograd, në përpjekje të arritjes së pajtimit për vazhdimin e dialogut.

Njëri nga kryesuesit e ekipit negociator, Fatmir Limaj, i cili është edhe zëvendëskryeministër i Kosovës, tha për Radion Evropa e Lirë se Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë mbështetësi kryesor i këtij procesi që po lehtësohet nga Bashkimi Evropian. Sipas tij, një marrëveshje finale ndërmjet Kosovës dhe Serbisë do të duhet të garantohej nga SHBA-ja dhe BE-ja.

Limaj nuk e ka mohuar e as pohuar se gjatë procesit të dialogut mund të ketë ndryshim të qasjes së dialogut, duke i dhënë edhe një dimension të ri përmes aktivizimit të diplomacisë fluturuese apo siç njihet edhe me termin ndërkombëtar “shuttel diplomacy”.

“Se rrugës (dialogu) a mund të ndryshojë, tash për tash është herët për të folur. Por, ky është pozicioni dhe është pozicion ndihmues për Kosovën. Unë besoj se ka ardhur koha që edhe Kosova edhe Serbia të ulën drejtpërdrejt edhe të mbyllin çështjet e tyre të hapura, gjithmonë me prezencën e partnerëve tanë të fuqishëm që na kanë ndihmuar ta ndërtojmë këtë shtet dhe të vijmë deri këtu ku jemi tani”, tha Limaj.

Nga ana tjetër, politologët nuk e përjashtojnë mundësinë që në faza të caktuara gjatë procesit të dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë të ketë edhe “diplomaci fluturuese”.
Profesori i shkencave politike, në Universitetin e Prishtinës, Arben Hajrullahu, tha për Radion Evropa e Lirë se asnjë lloj forme apo metode nuk do të kontribuojë në zgjidhjen e qëndrueshme të konfliktit ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, përderisa nuk krijohen parakushtet për paqe.

“Teorikisht do të ishte e mundur që në faza të caktuara gjatë procesit të dialogut mes Serbisë dhe Kosovës, apo siç e quajnë ata që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, si p.sh. BE, dialogu mes Prishtinës dhe Beogradit, të aplikohet edhe “shuttle diplomacy” [diplomacia fluturuese]. Megjithatë, asnjë lloj forme e metode nuk mendoj se do të kontribuojë në zgjidhjen e qëndrueshme të konfliktit serbo – kosovar, përderisa nuk krijohen parakushtet për paqe. E për këtë të themi që kërkim-falja shtetërore nga palët për krimet e kryera në emër të tyre, ofrimi i informatave për personat e pagjetur, e kështu me radhë, do të ishin shenja të vullnetit dhe të gatishmërisë për të tejkaluar konfliktet dhe për t’i dhënë një mundësi paqes së qëndrueshme në këto hapësira”, tha Hajrullahu.

Hajrullahu konsideron se jetësimi i të gjitha marrëveshjeve që janë arritur deri më tani do të ishte një veprim i duhur për të ecur përpara procesi.

“Me elitat politike aktuale në vendet gjegjëse nuk ngel shumë vend për optimizëm për një zgjidhje që do të ofronte paqe të qëndrueshme, e që po trumbetohet si marrëveshje historike”, tha Hajrullahu.

Edhe politologu, Ramush Tahiri, thotë se diplomacia fluturuese është një mundësi, apo siç thotë ai, një variant i mirë. Por, sipas Tahirit, në këtë fazë të ‘ngurtë të procesit’ nuk mund të këtë dhe as që mund të punohet në këtë drejtim.

“Në këtë fazë edhe diplomacia fluturuese nuk jep ndonjë rezultat, sepse duket se asnjëra palë nuk po pajtohet. Mirëpo, diplomacia e fshehur dhe diplomacia që është konkrete mund të arrijnë marrëveshjen përfundimtare. Kjo nuk nënkupton ketë Ekipin negociator, por nënkupton nivel të presidentëve ose kryeministrave, personalitete që e kanë të drejtën ligjore dhe kushtetuese për nënshkrimin e marrëveshjeve të tilla dhe që në një mbledhje pak a shumë solemne, pa debat në Kuvend të miratohet”, tha Tahiri.
Tahiri, konsideron se tash kur procesi i dialogut është kthyer në pikën zero, siç thotë ai, dhe kur ka një mosbesim në Prishtinë te presidenti Hashim Thaçi, nuk mund të ketë nisma për një proces të tillë të bisedimeve, ndonëse si mundësi ekziston.

“Diplomacia ‘shuttle’, ose ndërmjetësuese apo fluturuese mund të përdoret, edhe zakonisht përdoret sepse shkojnë bashkëbiseduesit që janë të besueshëm në të dyja palët dhe bëjnë ndërmjetësimin dhe kur të afrohen debatet takohen fshehurazi, po flas për teknikat e bisedimeve. Dhe, kështu arrihet marrëveshja e cila dakordohet në çdo pikë dhe siç ka thënë presidenti (i SHBA-së, Donald) Trump, palët më pas shkojnë në Shtete e Bashkuar të Amerikës dhe e nënshkruajnë”, tha Tahiri.

Sido që të jetën gjatë kësaj jave Ekipi negociator, pritet të dorëzojë në Kuvendin e Kosovës platformën e negociatave mes Kosovës dhe Serbisë, ku me pas Kuvendi pritet ta miratojë.

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, pas kthimit nga Amerika ka thënë se ka marrë porosi të qartë se pa pezullimin e tarifës doganore ndaj mallrave nga Serbia dhe Bosnjë e Hercegovina, nuk mund të vazhdojë dialogu në Bruksel. /rel/

Presidenca, qeverisës dhe PSD kërkojnë mbështetje të Platformës për dialogun

Në zyrën e Kadri Veselit, sot Presidenti Thaci bashkë me koalicionin qeverisës dhe përfaqësuesin e PSD’së kanë biseduar për platformën e dialogut, që pritet të miratohet në Kuvend.

Kryetari i Kuvendit, Kadri Veseli, ka pritur sot në takim të përbashkët Presidentin Hashim Thaçi, Kryeministrin Ramush Haradinaj, Bashkëkryesuesin e Delegacionit Shtetëror për Dialog, Fatmir Limajn, si dhe anëtarët e Delegacionit, Enver Hoxhaj dhe Visar Ymerin.

Siç njofton e Komunikimit me media, në këtë takim është diskutuar për procesin e fazës finale të Dialogut, me theks të veçantë për Platformën e Dialogut, e cila pritet të miratohet së shpejti në Kuvendin e Kosovës.

Në njoftim thuhet se “Pjesëmarrësit në takim u pajtuan që të gjithë përfaqësuesit e institucioneve të Kosovës nga pozita dhe opozita, duhet të bëhen bashkë në mbështetje të Platformës së Dialogut, ndërkaq u theksua se uniteti i skenës politike kosovare e forcon pozicionin ndërkombëtar të Kosovës në procesin e Dialogut”.

Miratohet Projektligji për dialogun me Serbinë

Kuvendi i Kosovës për disa orë më radhë ka shqyrtuar Projektligjin për detyrat, përgjegjësitë dhe kompetencat e delegacionit shtetërorë të Republikës së Kosovës, në procesin e dialogut me Republikën e Serbisë.

Në Kuvendin e Kosovës është miratuar projektligji për detyrat, përgjegjësitë dhe kompetencat e delegacionit shtetërorë të Kosovës në procesin e dialogut në raport me Serbinë.
Deputetët e Kuvendit të Kosovës kanë votuar me 61 vota për këtë ligj, ndonëse në sallë në momentin e votimit të pranishëm kanë qenë 91 sish.

Më 24 dhjetor të vitit të kaluar Qeveria e ka miratuar këtë projektligj për dialogun me Serbinë për të cilin Kryeministri Ramush Haradinaj ka thënë se do t’i dërgohet Kuvendit për shqyrtim dhe miratim.

“Me anë të ligjit do të përcaktohet hierarkia institucionale dhe procedura vendimmarrëse në procesin e dialogut me Republikën e Serbisë”, pati thënë Haradinaj.

Kujtojmë se institucionet e Kosovës po i bëjnë përgatitjet për fazën finale të bisedimeve me Serbinë, në kuadër të dialogut që po lehtësohet nga Bashkimi Evropian në Bruksel.

Sipas Presidentit Hashim Thaçi, synimet janë që në fund të këtij procesi, Kosova dhe Serbia të nënshkruajnë një marrëveshje e cila do të ishte ligjërisht obligative për të dy shtetet, me anë të së cilës Kosova do të siguronte edhe ulësen e saj në Kombet e Bashkuara.